Dictionnaire - lettre I
I, î, il est drwèt come in i ! Mète lès pwints su lès i. Avwêr mau sès îs.
ici, ci, ci-t', cit'-tè, vé-ci, vé-ci-t', vé-ci-t'tè, doûci, doûci-t', doûci-t'tè, dwéc, dwéci-t', dwéci-t'-tè. Doûci, i fét bî tchaud lé l'èstûve. Dè d'ci à d'main, èl timps va candji. Lès djins dè d'ci n' sont ni lès minmes què lès cîs dè d' là ! Vènez par ci, avièr-ci, avaur-ci. I fét yoûrd dwéci d'dins. Les gens d'ici : lès djins dè dci ou lès djins d' pâr-ci.
idéal, e, idèyâl, e, adj. et n. Ène feume idèyâle. Avwêr in n-idèyâl.
idéalement, idéyâlemint, idéyâl'mint, adv. Idéyâl'mint, dji vouroûs mori à cint z-ans, yè in bone santé.
idée, idéye, n.f. Avwêr ène bone idéye. Avwêr dès nwèrès z-idéyes. Come èle candje toudi d'idéye, on l'a spotéye èl Djirouwète. Rv. Savez bi poukou ç-qu'on a mis les jandarmes à tch'fau ? Pask' il a pus d'idéyes dins deûs tièsses què dins yone ! Fèzez à vo n-idéye, yè 'l rèsse à vo moûde. De quelqu'un qui n'a pas de suite dans les idées : il a austant d'idéyes dins 's tièsse qu'in pourcha a d' vèsses à 's cu. Lès nieufès idéyes yè lès nieus solés s'alondje in marchant. Rv. Être optimiste, entrevoir une issue favorable : avwêr bone idéye. Avoir l'intention de : avwêr l'idéye dè ou yèsse dins l'idéye dè. Être optimiste : dj'ai bone idéye qu'i va s'èrmète dè 's maladîye.
identifier, identifyi. Dji n' vos avoûs ni identifyi !
identique, idantike, c'est le(s) minme(s). C'est lès minmes visâdjes. Quasi identique : foûrt soûrte. Li èyè 's frére, c'est foûrt soûrte.
identiquement, identik'mint, adv. Chou-vèrt yè vèrt-chou, c'èsst' identik'mint 'l minme. C'est tipotéloûze.
idiot, e, idiot, e, adj. et n. Lès idiots du vilâdje sont souvint pus malin qu 'vos n' sondjiz. Raguidez-mi !
idole, idole, n.f. L'idole d'èm' bia-frére Jacques, ç-astoût Johnny Smet, Hallyday.
ignoble, ignôbe, adj. Avwêr in compoûrtèmint ignôbe.
ignorance, ignorance, n.f. Dèmeurer dins l'ignorance.
ignorant, e, ignorant, e, adj. et n. Vos n-astez qu'in n-ignorant. I n'counwèt ni ène crombe lète : pour parler d'un ignorant.
ignorer, ignorer. Ignorer lès djins, c'est yèsse mau-poli. Rv. Djè n' sés ni ache ni ouche dè ça !
il, ils, i, is. I va bî. Il a pris 'm vélo pou daler pourmèner. Ça va-t-i ? I va pieure. Note : au début de la phrase, on entend aussi « l' ». L'avoût in n-ome qui stoût muchi padière l' èglîje.
île, île, n.f. L'île dè Porquerolles apartènoût à in djin d' Clabecq, Franswès-Jozèf Fournier qui l'avoût acaté in 1912.
illégal, e, ilégâl, e, adj. et n. Dèspu lès migracions, il a 'ne masse d' ilégâls in Beljike.
illégalement, ilégâlemint, ilégal'mint, adv. Intrer ilégal'mint dins in payi.
illettré, e, ilètré, ye, n.m.f. Co audjoûrdu, il a dès ilètrés in Bèljike.
illimité, e, ilimité, e, adj. Sacans djins sont d'ène bièstrîye ilimitéye. Dji n' pârle ni d' vous, savè !
illisible, ilizib', ilizîb', adj. Avwêr ène èscritur' ilizîb'. Scrîre avu dès pates dè mouches.
illisiblement, ilizîblèmint, adv.
illumination, iluminâcion, n.f. C'esst'in décimbe qu'on vwèt lès iluminacions à Yite.
illuminer, iluminer. Astez seûr qu' èl Sint-Esprit vos a iluminé ?
illusion, ilusion, n.f. Lès djoûnes ès' font branmin d'ilusions su leû futur'. Bah, is rtchéront come tèrtous !
illusionniste, iluzionisse, n.m.f. In vré iluzionisse, sondjiz qu'i fra disparète lès contribucions ?
illusoire, iluzwêre' adj., qu'on n' pût ni compter d' su.
illustrateur, trice, ilustrateûr, trice, n.m.f.
illustration, ilustrâcion, imâdje, n.f.
illustre, ilusse, adj. Lès djins ilusses, is ont leû no dins 'l dicsionére. Minme Adolf yè Napolèyon.
illustrer, ilustrer. Ilustrer ène fauve.
image, imâdje, n.f. Yèsse sâdje come ène imâdje.
imaginable, imadjinâbe, imajinâbe, adj. In monde idèyâl, waye, c'esst' imajinâbe, mins nos srons tèrtous moûrt avant.
imaginaire, imadjinére, adj. In n-ipocondriyake, c'esst'in malade imajinére.
imagination, imadjinâcion, imajinâcion, n.f. Maëlys a branmin d' imajinâcion pou indvinter dès istwêres.
imaginer, imadjiner, imajiner, chuchi d'ès' poûce.
imbattable, imbatâbe, adj. Pièrsone n'èsst' imbatâbe sauf l'èkipe dè fout'bal dè France, qu'is dîje.
imbécile, imbècîle, adj. et n. Èm' père, quand i viyoût 'm bultin, i dizoût toudi : vos stez in fièr gamin d'imbècîle ! Adon, dji rèspondoût : waye papa ! Bèrlafe !
imbécillité, imbècilité, n.f. Raconter dès imbècilités.
imbiber, imbiber. Il est tél'mint vî qu' sès tchaussètes sonsst' imbibéyes dè pichate : i n' sét pus fé pus lon qu' su sès lacèts ! Vos toûr véra, 'm fi !
imbroglio, imbrogliyo, n.m. Èl politike in Béljike, ké imbrogliyo ! Poûve rwè !
imbuvable, imbuvâbe, adj. Dèl wîle dè fwè d' morûwe, ç-astoût imbuvâbe.
imitateur, trice, imiteû, se, n.m.f. C'esst'in bon imiteû d' Bourvil. D'ayeûr, li ètou, i bwèt dè l'eûye fèrurinijeûse, eûh, fèrujineûse, à 10 sous, hips !
imitation, imitâcion, n.f. I vaut toudi mèyeû lès orijinals què lès imitâcions.
imiter, imiter. Lès èfants imite souvint leûs parints.
immaculé, e : l'Imaculéye Concèpsion. Co in mistère, maugré què d'aucuns raguid' Gabriyèl d'in drole d'ér.
immangeable, inmindjâbe, adj. Inmindjâbe, c'est 'ne sakè qu'on n' sét ni mindji. Du chôcolat foûré al mustôde, c'esst' inmindjâbe.
immanquable, inmankâbe, adj.
immanquablement, inmankâblèmint, adv. Si vos chuvez 'l canâl, vo dalez inmankâblèmint ariver à Brusèle ou bî à Chârlèrwè.
immatriculation, imatriculâcion, n.f. Vos dèvez avwêr deûs plakes d'imatriculâcion su vo n-auto : yone pa-dière, èyè yone pa-d'vant. Pou bi fé, lès deûs minmes, inmankâblèmint.
immatriculer, imatriculer. Audjoûrdu, si vos payi 1000.00 euros, vos povez avwêr ène plake à vo goût : 1-BONDJOU, ou bî, 1-BETCHE, ou bî, 1- SEZI, 1- TROPRÈS, etc. !
immédiat, e, imédiat, e, adj. In médicamint qui fét in n-èfèt imédiat. Quand 'm bèle-mére arife, c'esst' imédiat, dji pète vwèye.
immédiatement, imédiatemint, imédiat'mint, adv. Gamin, vènez imédiat'mint dwéci !
immense, imense, adj. Dèvnu maman ou bi papa, c'esst'in boneûr imense. Au dèbut, toudi !
immensément, imensémint, adv. Si dji sroûs imensémint riche, dji vos invit'roûs tèrtous à bwêre in vêre al ducasse.
immeuble, imeûbe, n.m. Èl batimint Dènis c'èsst'in fameû imeûbe !
immiscer, s', s'imicer, foute ès' nez, stitchi. I s'imice toudi dins lès bèrdèlâdjes dès autes. I fout 's nez dins lès afêres dès autes.
immobile, imobile, adj. Quand ça vo scaupèye ène sadju, c'est ni facîle dè dmeurer imobile, sins boudji.
immobilisation, imobilisâcion, n.f. Èl pane a intrin.né l'imobilisâcion du tram.
immobiliser, imobiliser. L'auto s'a imobilisé sul passâdje à nivau, yè adon, èl train l'a spotchi.
immodérément, imodérémint, adv. Si vos buvez imodérémint, c'est jamé vous qu'âra in poûrtè-clé BOB !
immondices, oûrdur', n.f. C'est 'l camion-poubèle qui ramasse lès oûrdur'. Un dépôt d' immondices : in pakus'.
immoral, e, imoral, e, adj.
immoralité, imoralité, trouy'rîye, n.f.
immortel, e, imortèl, e, adj. et n. Lès Imortèls dè l' Académîye Francèse. In boukèt d'imortèles.
immuniser, imuniser. C'est domâdje qu'on n'a ni co trouvé in vacsin pou imuniser conte lès bièstrîyes contajieûses.
immunité, imunité, n.f. L'imunité dès diplomates.
impair, impér, n.m. Comète in n-impér.
impardonnable, impardonâbe, adj. Vos stez impardonâbe dè m'avwêr pris pou in n-aute !
imparfaitement, imparfètemint, imparfèt'mint, adv. Fé ène bèzogne imparfèt'mint, à trwès kârts fète.
impartial, e, imparcial, e, adj. Lès arbites dwêve toudi yèsse imparcials.
impartialement, imparcialemint, imparcial'mint, adv. Èl jûche a travayi imparcial'mint.
impartialité, imparcialité, n.f. In toute imparcialité, dji pinse què lès feumes sont plus malènes què lès omes, hin m'chou ! Bètches ! Gros bètches !
impasse, impasse, n.f. cu d' satch. Nos stons dins ène impasse. Au jeu de cartes, de façon délibérée, ne pas prendre un pli : fé ène impasse.
impatiemment, impacyiamint, adv. Al matèrnité, sacans omes ratinde impacyiamint dins lès coulwêrs.
impatience, impacyince, n.f. Moustrer d' l'impacyince, pèstèler come ène gate sul fi. I n' sè sint pus.
impatient, e, impacyin, te, tchaud-tchaud, adj. Dji sus impacyin d' savwêr si vos m' viyez co volti, chérîye ! Coumint, non !? Vos avez trouvé in galant branmin pus djoûne què mi !? Bone tchance avu vo nouvia marchau, adon, Madame Cougar ! Bi seûr qu'i va ralumer 'l feu d' vo n-anciyène foûrdje.
impatienter, s', s'impacyienter, pèstèler. Dji pèstèle après vous pou bwêre in bon vêre.
impayable, impèyâbe, adj., qu'on n' sét ni payi. Acater ène vila àl Côte d' Azur, c'esst' impèyâbe pour mi. Dji n' sâroûs ni m'èl payi.
impeccable, impècâbe, adj. Ès' tchèmise est toudi impècâbe.
impénétrable, impènètrâbe, adj. Il a tél'mint dès ronches su l'alintoûr qu'èl bo èsst' impènètrâbe.
impénitent, e, impènitant, e, n.m.f. In buveû impènitant.
impératrice, impèratrice, n.f. Josèfine, èl coumére dè Napolèyon, astoût impèratrice dès Francès.
imperceptible, impèrcèptîbe, adj. In dèfaut impèr-cèptîbe.
imperceptiblement, impèrcèptîblèmint, adv. Èl tcha avançoût impèrcèptîblèmint, yè tout d' in coû, il a strauné 'l mouchon.
imperfection, impèrfècsion, n.f. Quand on èsst'amoureû, on n' vwèt ni lès impèrfècsions de l'aute.
impérialiste, impèrialisse, adj. et n.
impérieusement, impérieûsemint, impérieûz'mint, adv., à toute foûrce. Nos dèvons impérieûz'mint daler vôter, c'est no dèvwêr dè citwèyin.
impérissable, impèrissâbe, adj. Dji n' vas ni gârder in souvni impérissâbe du Colédje.
imperméabilisation, impèrmèyabilisâcion, n.f. L'impèrmèyabilisâcion d'in tissu.
imperméabilité, impèrmèyabilité, n.f. Plaki du goudron sul mur' pou l'impèrmèyabilité.
imperméable, impèrmèyâbe, adj. et n. Quand i pieut, i faut mète in n-impèrmèyâbe. Aussi : impèr, watèrproute (plais.).
impertinence, afrontrîye, n.f.
impertinent, e, afronté, ye, rèspondeû, se, adj.
imperturbablement, impèrturbablèmint, adv., sins bronchi.
impie, impîye, adj. et n. Il a foûrt lonmin, lès impîyes, on lès mètoût su in grand feu.
impitoyable, impitwèyâbe, adj.
impitoyablement, impitwèyâblèmint, adv.
implacable, implacâbe, adj.
implanter, s', s'implanter.
implicitement, implicit'mint, adv.
impliquer, impliki. Min.ner ène auto, ça implike qu'i faut roûler du costé drwèt du tch'min, èno.
implorer, implorer, pârler pus bia qu'au bon Dieu. On va implorer Notrè-Dame d' Ite pou yèsse èrfét d' ène cassur'.
impoli, e, impoli, e, malonéte, mau-onteû, se, adj. Il est toudi impoli quand i rèspond à 's pére. C'est malonéte dè rèsponde dinsi au mésse. Rv. Il èsst'aussi poli qu'ène rape, qu'ène uch dè grègne, qu'in craya.
impoliment, impolimint, malonétemint, malonét'mint, adv.
impolitesse, impolitèsse, n.f.
impopulaire, impopulére, adj. Raussi lès contribucions, c'est foûrt foûrt impopulére.
impopularité, impopularité, n.f.
importance, impoûrtance, n.f. Ès' doner d'l'im-poûrtance.
important, e, impoûrtant, e, consécant, e, adj. Il èsst' impoûrtant dè mindji come i faut. Fé d' l'impoûrtant. L'important, c'est de savoir le faire : èl tout, c'est d' savwêr èl fé. Rv. Se donner de l'importance : fé l'ome dè Mons. Note : Mons vient de Monsieur
importateur, importateûr, impoûrtateûr, n.m. In n-impoûrtateûr dè bananes.
importation, impoûrtacion, n.f. Lès impoûrtacions pou 'l Bèljike passe souvint pa dès batias qui dèskèrtche à Anvers.
importer, des produits, importer. On va importer du pètrole yè dès bananes.
importer, impoûrter. Qu'impoûrte. C'est n'impoûrtè kè ! N'impoûrte qui pût vnu à 'm mézo, du moumint qu' c'est ni 'l djâle. Qu'il arrive ce qui doit : qu'i voye come i vût. Que vous importe : koû c-què ça pût vos fé ? Peu m'importe : ça n' mè fét ni tchaud ni frwèd, dji m'in fous d' ça.
importun, e, soûlant, e, so(u)yant, e, adj., so(u)ye, so(u)yète, n.f. Il arife toudi au moumint qu'on va mindji, ès' soûlant-là. Èl gamine est toudi à brére après dès boubounes, ké souyète.
importuner, soûler, soyi, pèler 'l vinte, scrèper lès bouyas. I m' pèle èl vinte avu sès mintes.
imposable, impôsâbe, adj.
imposant, e, impôsant, e, adj. Il èsst'impôsant avu tous sès tatouwâdjes.
imposer, impôser. I faut tîkfwè impôser sès idéyes.
imposition, impôsicion. L'impôsicion su lès bènèfices.
impossibilité, impossibilité, n.f. Yèsse dins l'impossibilité dè rèsponde au tèlèfone.
impossible, impossib', adj. et n. Pou lès omes, fé deûs choûses in mimne temps, c'esst'impossib' !
Impossib' n'est ni françè ! Rv. Pour une chose impossible à faire : austant scoûrci 'l djâle ! Tenter l'impossible : tchîr ène viole. A l'impossible nul n'est tenu : on n' sâroût ni monter au cièl sans èskièye.
imposte, imposse, n.f. On a lanci in cayau dins l'imposse.
impôt, impôt, n.m. I faut toudi payi sès impôts.
impotent, e, mèzalé, ye, adj. Quand dji srai mèzalé, i faura m' min.ner à browète pou daler fé mès comissions.
impraticable, impraticâbe, adj. Il a tél'mint d' bèrdouyes qu'èl tchèmin èsst'impraticâbe.
imprenable, impèrdâbe, adj. Èl ligne Maginot astoût impèrdâbe qu' is dizine ! On a bî vu !
impression, imprèssion, n.f. C'est toudi 'l prèmière imprèssion qui compte. C'esst'à Nivèle, lé 'l tchausséye qu'arife dè Bolozak qu'on fét l'imprèssion dè sacans gazètes.
impressionnable, imprèssionâbe, adj. Lès djins imprèssionâbes, is ascoute toudi lès cis qui pârle èl pûs foûrt.
impressionnant, e, imprèssionant, e, adj. Èle astoût imprèssionante dins 's cote dè mariyée.
impressionner, imprèssioner. I cache toudi à imprèssioner lès couméres. Ça ne m'impressionne pas : ça n' mè fét ri.
imprévoyance, imprévwèyance, n.f.
imprévoyant, e, imprévwèyant, e, adj. Dès djins imprévwèyants, i d'a pus' qu'on n' sondje.
imprévu, e, imprévu, e, adj. et n.
imprimable, imprimâbe, adj. In tèxe imprimâbe.
imprimé, imprimé, adj. et n. In n-imprimé, c'est ni in p'tit ome qu'a gangni in concoûrs, savè ! Èle n'est ni contène, c'est marki su 's visâdje.
imprimer, imprimer. Imprimer in dicsionére.
imprimerie, imprimerîye, imprim'rîye, n.f. Armand Denuit avoût 's n-imprim'rîye al rûwe Plantchète.
imprimeur, euse, imprimeû, se, n.m.f.
improbable, improbâbe, adj. C'est foûrt improbâbe què dji gangne branmin dè liârds au Loto.
impromptu, e, su pîd su fourtche, à l'improvisse.
improprement, improprèmint, adv.
improvisation, improvisacion, n.f. Èl trompètisse s'a lanci dins 'ne bèle improvisacion.
improviser, improviser. On n' s' improvise ni coureû à vélo dinsi, savè !
improviste, à, à l'improvisse. Arriver à l'improvisse.
imprudemment, imprudamint, adv. I s' pourmènoût imprudamint dins lès bos quand i fèzoût du foûrt vint. On l'a rtrouvé trwès djoûs pus târd, avu 's tèsse èspotchéye pa 'ne grosse couche.
imprudence, imprudence, n.f. Lès imprudences, ça pût vos couster tchér.
impudent, e, mau-onteû, se, n.m.f.
impuissance, impwissance, n.f.
impuissant, e, impwissant, e, adj., incapable de procréer : browêre, n.m. Dèmeurer impwissant pa-dvant ène catastrofe.
impunément, impunémint, adv. On n' roûle ni impunémint à du 160 pa-dvant lès radârs.
impuni, e, impuni, ye, adj. In crime qu'a dmeuré impuni, ça n' va ni. Sondjiz à lès tuweûs du Brabant Walon.
impunité, impunité, n.f. I d'a qui font dès bièstrîyes in toute impunité, mins ça n' dur' ni.
impur, impur', adj.
impureté, crasse, fèrlope, barbauche (rare), n.f. On vwèt dès barbauches dins l'eûye du pus'.
inabordable, inabordâbe, adj. Acater ène mézo à Lasnes, c'èsst'inabordâbe pou lès djoûnes.
inacceptable, inacsèptâbe, adj. Audjoûrdu, in n-èfant su kate est poûve, c'èsst' inacsèptâbe.
inachevé, e, inachèvé, ye, adj. In n-ouvrâdje inachèvé.
inactif, ve, rester, Dmeurer à ri.
inadmissible, inadmissib', inadmissîbe, adj. Ratchi su lès djins, c'èsst' inadmissib'.
inadvertance, inadvèrtance, sins 'l fé insprè. Pa inadvèrtance, il a spotchi 'l tcha dès vizins.
inapplicable, inaplicâbe, adj. Quand ène lwè èsst' inaplicâbe, i faut l' suprimer.
inappréciable, inapréciâbe, adj., qui n'a pon d' prix.
inapprochable, inaprochâbe, adj. Dès prix ina-prochâbes. Dès djins inaprochâbes.
inapte, inap', incapâbe, adj. Il èsst'incapâbe dè travayi.
inattaquable, inatacâbe, adj. Deûs plus deûs, ça fét kate, ça, c'èsst' inatacâbe.
inattendu, e, inatindu, we, qu'on n' s'atindoût ni. adj.
inattention, inatincion, n.f. Ène faute d'inatincion.
inaugural, e, inaugural, e, adj. Ène cérémonîye inaugurale.
inauguration, inauguracion, n.f. L'inauguracion d'in nouvia muséye.
inaugurer, inaugurer. Èl mayeur a inauguré ène nouvèle èscole.
incalculable, incalculâbe, adj. Èl guêre a fét dès dègats incalculâbes.
incapable, incapâbe, adj., vauri, n. En parlant d'un incapable : i n'est ni co bon pou yèsse pindu au cu du tram.
incapacité, incapacité, n.f. I s'a skètè in bras, yè asteûr, il èsst'in n-incapacité.
incarcérer, incarcèrer, foute al prîjon, taper dins 'l gayole.
incartade, incartâde, fraske, n.f.
incassable, incassâbe, adj. Acater in bubron in-cassâbe.
incendie, incendîye, feu, n.m. L'incendîye d'ène grè-gne. Èl mézo a sti dèstrûje pa l'incendîye.
incendier, foute èl feu, incendyi.
incertain, e, incèrtin, tin.ne, adj. Si c'èsst'incèrtin, n' comptez ni d' su.
incertitude, incèrtitud', n.f. Vîfe dins l'incèrtitud', ça n'est ni guéy'.
incessamment, incèssamint, adv. Dji vérai à vo mézo incèssamint sous pau.
incidamment, incidamint, adv. Dji l'ai vu incidamint, in dalant pourmèner dins lès tchamps.
incident, incident, incidint, n.m. Al ducasse, il a toudi dès incidents avu lès cîs qu'ont trop bu.
incinérateur, incinèrateûr, n.m. L'incinèrateûr dè Vèznau a couminchi à foncsioner dins lès anéyes 1970.
incinération, incinèracion, n.f. L'incinèracion dès cadâfes.
incinérer, incinèrer. In djoû, i d'a yun qu' a dmandé s'i povoût fé incinèrer sès bouyas d' coq à Vèznau, mins on li z-a rèspondu qu' non. Christine Grégwêre est bî au courant.
incision, findache, èscârd, n.f. Èl chirurjyin li z-a fét ène findache à 's boudène.
incivique, incivike, adj. et n. Lès incivikes tape leûs oûrdur' dins lès uréles.
inclinaison, inclinéson, èscouchur', n.f. Lès twèts ont ène èscouchur' dè 40 dègrés.
incliner, incliner. S'incliner pa-d'vant 'l Pâpe.
inclusivement, inclusivemint, incluzîv'mint, adv.
incognito, incognito. C'est dificîle pou lè Rwè dè daler pourmèner incognito à Brusèle.
incomber, incomber. Il incombe à lès èfants dè sougni leûs vîs parints.
incombustible, incombustîbe, adj. Lès crayas, c'est dèvnu incombustîbe.
incommodé, e, incomodé, ye, incomôdé, ye, adj. Yèsse incomodé pa lès foûrtès tchaleûrs.
incommoder, incomoder. Vèssi in société, ça incomode tous lès cîs qui sonsst'alintoûr.
incomparable, incomparâbe, adj. Èl tchant d' mès baudèts esst'incomparâbe avu 'l cî d'in pinchon.
incompétence, incompètence, n.f. Si vos stez dins l'incompètence, téjiz-vous.
incompétent, e, incompètent, e, adj.
incomplet, e, incomplèt, e, adj.
incomplètement, incomplètemint, incomplèt'mint, adv. Il a rèspondu incomplèt'mint à lès quèstions, ça fét qu'il a sti bûsé.
incompréhensible, incompréyensib', incompréyen-sîbe, adj. I bèguèye tél'mint què çou qu'i dit èsst' incompréyensib'. On entend aussi : c'est du cani-fèchtoûne, v. flamand « ik kan niet verstaan ».
inconcevable, inconcèvâbe, adj. Aprinde èl chinwè, ça n'est pus inconcèvâbe.
inconduite, incondwite, n.f. Il a sti puni à scole pou incondwite.
inconsciemment, inconsiamint, adv. Inconsiamint, il a mis 's pîd dins in nid d' wasses ; i n'avoût jamé couru aussi râde d'ès' vîye.
inconscience, inconsyince, n.f. Min.ner ène auto in stant bu, c'est d' l' inconsyince criminèle.
inconscient, e, inconsiant, e, adj. Èle astoût incons-iante du danjer, èle nè sè rindoût compte dè ri. I n' l'a ni fét insprè.
inconséquence, inconsècanse, n.f.
inconsolable, inconsolâbe, adj. Dèspu qu'ès' canari est moûrt, il èsst' inconsolâbe…, yè 's feume ètou !
incontestable, incontèstâbe, adj. Vos stez pus malin qu' mi, c'èsst' incontèstâbe.
incontestablement, incontèstâblèmint, adv. I stoût incontèstâblèmint in toûrt dins l'acsidint.
incontrôlable, incontrolâbe, adj. Quand i s' mèt in colère, i dvît incontrolâbe.
inconvénient, inconvénient, n.m. Dins tous lès mèstis, il a dès inconvénients.
incorporation, incorporacion, n.f.
incorporer, avaler, incorporer. Il a incorporé bî seûr chîz Orvaux.
incorrect, e, incorèk', adj. In compte inkorèk'. Ène réponse incorèk'.
incorrectement, incorèctèmint, adv. Rèsponde incorèctèmint à 'ne saki.
incorrection, incorècsion, n.f.
incorrigible, incorijîbe, adj. Il est tél'mint tièstu qu'il èsst' incorijîbe.
incrédule, incrédule, adj. Il a dmeuré incrédule quand il a vu qu'il avoût gangni au Lotto.
incriminer, incriminer. Incriminer lès autes, c'est facîle.
incroyable, incrwèyâbe, adj. C'èsst' incrwèyâbe çou qu'i sét fé avu sès dî dwèts.
incroyant, e, incrwèyant, e, adj. Sacans rèlijions dîje què lès incrwèyants, i faut leû foute èl tièsse dju ! Hè bè !
incrustation, incrustacion, n.f. Fé dès incrustacions dins in meûbe.
incruster, incruster. Incruster d' l'oûr su in bijou.
incubation, couvâdje, n.m. Èl couvâdje dès pouyes dur' 21 djoûs.
inculquer, aprinde, stitchi dins 'l tièsse. On li z-a stitchi dins 's tièsse qui daloût yèsse Prèmi Minisse.
incurable, incurâbe, adj. Il est moûrt d'ène maladîye incurâbe : èl vivisse ! C'est kè, ça ? Hè bi èl vivisse, c'est 'l trô du cu qui s' dèsvisse !
indécence, indécince, n.f. Daler fé d'ès' nez avu ène bèle auto lé lès poûves, c'est d' l' indécince.
indécent, e, indécint, e, adj. Moustrer 's cu al fèrnièsse, c'èsst' indécint.
indécis, e, indécis, e, adj. Lès indécis, is cache toudi à s'assîr intrè deûs sèles, adon, is sont tout pafs dè tchér avu leû cu al têre ! Rv. Il hésite toujours : i d'meûre toudi avu sès deûs pîds dins 'l saya.
indéfendable, indèsfindâbe, adj. Sout'ni què c'est 'l solèy' qui toûrne alintoûr dè no planète, c'èsst' indèsfindâbe.
indéfini, e, indèfini, e, adj. In projèt indèfini.
indéfiniment, indèfinimint, adv. Vos n'dalez ni indèfinimint dmeurer là à n' rî fé tout 'l minme !
indemnisation, indèmnisacion, n.f. I d'a qui ra-tinde co lès indèmnisacions pou lès inondacions dè 2014.
indemniser, indamniser. Il a sti indamnisé pou lès dègats à 's mézo.
indemnité, indamnité, n.f. Il a touchi ène indamnité dè cint z-euros.
indépendamment, indépendamint, adv. Indépen-damint d' ça, il a tout d' minme bî travayi.
indépendance, indèpendance, n.f. C'esst' in 1830 què nos avons yeû no n-indèpendance.
index, index, n.m., Djan Laridè, doigt, dans une comptine.
indicateur, trice, indicateûr, trice, guîde, n.m.f. In panau indicateûr. Èl guîde dès tch'mins d' fièr.
indicatif, ive, indicatif, e, adj. Doner in prix indicatif. Ène valeûr indicatife.
indication, indicâcion, n.f. Doner dès indicâcions à 'ne saki.
indicible, indicib', indicîbe, adj. Ène douleûr indicib'.
indifféremment, indiféramint, adv. Dji mindje indiféramint dèl viande ou bî du pèchon.
indifférence, indiférince, n.f. Moustrer d' l'indi-férince à 'ne saki.
indifférent, e, indiférint, e, adj. Yèsse indiférint au maleûr dès autes. Cela m'est indifférent : pour mi, c'est dès gayes, dj'inme austant vatche què via, ça n'mè fét ni in pli à 'm tchausse !
indigence, indijence, n.f. I faut assister lès cîs qui sont dins l'indijence.
indigent, e, indijent, e, adj.
indigeste, indijèsse, adj. Mindji dès cèrîjes, c'èsst' indijèsse.
indigestion, indijèssion, indijès'tion, n.f. Rv. Tchieû, nos n'ârons pon d'indijèssion avu ça !, en parlant d' un repas très léger.
indignation, indignâcion, n.f.
indigne, indigne, adj. Dès èfants indignes dè leûs parints.
indignement, indignèmint, adv.
indignité, indignité, n.f.
indiquer, indiki. Indiki 'l tchèmin à 'ne saki. Èl mézo qu'on m' a indiki.
indirect, e, indirèk', adj. In complémint indirèk'.
indirectement, indirèctèmint, adv. Indirèctèmint, ça voloût dîre qu'i n' véra ni in vwèyâdje avu nos autes.
indiscipline, indicipline, n.f.
indiscipliné, e, indicipliné, ye, adj. À l'arméye, lès indiciplinés, on leû fout dès bales (belg., pour désigner les punitions infligées à un milicien : corvée, salle de police, cachot, interdiction de sortie).
indiscret, e, indiscrèt, e, adj. Madame, si c'est ni indiscrèt, kîl âdje avez ?
indiscrètement, indiscrètemint, indiscrèt'mint, adv.
indiscrétion, indiscrécion, n.f.
indiscutable, indiscutâbe, adj. Lès timpératur' monte, c'èsst' indiscutâbe.
indiscutablement, indiscutâblèmint, adv.
indispensable, indispensâbe, adj.
indisposer, indispôser. I n'faut ni indispôser vo jûche. Malade : yèsse dèranjé, fayè, fayi, patrake, flauw. Pour une personne souvent malade : èle a toudi pète ou vèsse.
indistinctement, indistinc'tèmint, adv. Lès mala-dîyes, ça pût tchér indistinc'tèmint su n'impoûrtè qui.
individu, in n-ostrogo, in canabrou, in drole d'apo-tikêre, d'apôte, dè zig', dè nom dè djous'. Qui a trop vite grandi : in chîlau. Arrogant : in wachnèr. Petit et chétif, kèkè. Efféminé et malingre, in kètlo. Rv. Qui-ce què c'est, ès' nom dè djous'-là ?
individuel, le, individuwél, e, adj.
individuellement, individuwélemint, individu-wél'mint, adv. Rèsponde individuwél'mint à in kèstionére.
indivision, indivision, n.f., indivis, n.m. Il a chîz ans qu' leûs parints sont moûrts mins, is sont co in n-indivis.
indolent, e, indoûrmi, ye, doûrmar, arde, imbaumé, ye, fade, adj. Rv. Il a sti prèsti à l'eûye frwède : il a été pétri à l'eau froide, allusion à une pâte qui lève lentement. Il est tél'mint fâde qu'i buke : il se laisse aller à s'endormir sur sa chaise, sa tête venant heurter (buki) la table. Rv. C'èsst'ène couye dè Swisse ! C'èsst'in n-inbaumé !
indomptable, indomp'tâbe, adj. Lès dinosaures astine indomp'tâbes, putète.
indubitablement, indubitâblèmint, adv.
induire, indwîre. Dj'ai sti indwit in n-èreûr.
indulgence, indulgence, n.f. Dèmander dès indul-gences au bon Dieu. Moustrer dè l'indulgence pou lès autes.
indulgent, e, coulant, e, adj. Èl police a sti coulante avu 'l ci qui rouloût trop râde.
indûment, induw'mint, adv. Lès contribucions li z-ont induw'mint rimboursi 2500 eûros.
industrie, industrîye, n.f. Dins 'l timps, on avoût branmin d'industrîyes à Yite yè alintoûr : èl papi à Skimpont, èl vêre à Fauquez, lès Foûrdjes à Clabecq, yè co branmin d' z-autes qu'ont fét fayite.
industriel, le, industriyèl, e, adj. et n. Asteûr, dins çoû qu'on mindje, on troufe branmin d' l' industriyèl. Daler à l' èscole industriyèle : école qui dispense des cours techniques, de jour ou en soirée (èscole du nût').
industriellement, industriyèlemint, industri-yèl'mint, adv. Asteûr, minme lès èfants on lès froût bî industriyèl'mint.
inégal, e, inégâl, e, adj. A travay' inégâl, salére inégâl, come dè djusse !
inégalement, inégâl'mint, adv. On n' pût ni tréti lès djins inégâl'mint.
inespéré, e, inèspéré, ye, adj. Ène arivéye inèspèréye, in 1815, ç-astoût 'l ciène dè Blucher, pou Wellington toudi !
inestimable, inèstimâbe, adj. Ène valeûr inèstimâbe.
inévitable, inévitâbe, adj. In djoû ou l'aute, nos dirons tèrtous dins 'l têre à pètotes, c'èsst' inévitâbe !
inévitablement, inévitâblèmint, adv.
inexcusable, inèscusâbe, adj. Taper sès oûrdur' dins lès uréles, c'èsst' inèscusâbe !
inexpérience, inèspéryince, n.f. L'inèspéryince, ça min.ne toudi à fé dès èreûrs.
inexpérimenté, e, inèspériminté, e, adj. I stoût inèspériminté, adon il a raté 's tournant yè il a tapé su l'ârbe.
inexplicable, inèsplicâbe, adj. Il a fét ène èreûr inèsplicâbe.
inextricable, inèstricâbe, adj. L'afêre dès tuweûs du Brabant Walon est co toudi inèstricâbe.
infaillible, infayib', infayîbe, adj. À 'm mézo, i n'a fon qu'èm' feume qu'èsst' infayîbe ! Enfin, c'est léye qui l'dit ! Èle vôle ètou ? Tènè, tènè !
infailliblement, infayiblèmint, adv. I parèt qu'èl Pâpe pârle tîkfwè infayiblèmint. Dj'inm'roûs bi qu'i m' pârle du Lotto dèl sèmin.ne qui vît, d'aboûrd.
infamie, infamîye, n.f. Comète ène infamîye, c'est ataki ène saki in tréte.
infanterie, infantrîye, n.f. Il a sti saudârd dins l'infantrîye.
infar, infarctus, infractus'. Lès mèd'cins sondjine qu'èm' frére Philippe fèzoût in n-infractus', adon qu' ça stoût fon qu'ène pèricardite. Eûreûz'mint, no cousin Edgard Coche s' d'a apèrçu, yè adon on l'a sougni avu d' l'aspirine, yè il a scapé.
infatigable, infatigâbe, adj. Lès djoûnes z-èfants sonsst' infatigâbes, ni moyi d' lès èscrandi.
infèct, e, infèk', adj. Mindji dèl sauce bolognése qui rchène à du rindu d' tchi, c'èsst' infèk' ! I pieut, i pieut, èl timps èsst' infèk'.
infecter, infècter, implauki. Il a sti implauki pas sès coumarâdes d'èscole.
infection, infècsion, n.f. Ès' machèle est toute gonfléye faute à ène infècsion à sès dints.
inférieur, e, inférieur, e, adj. et n.
infériorité, infèriorité, n.f. L'arbite li z-a doné ène roudj' cârte, yè adon, l'èkipe a sti in n-infèriorité numèrike.
infernal, e, infèrnâl, e, adj. In n-ouvrâdje infèrnâl. Lès èfants dès autes sont souvint pus infèrnâls què lès nôles.
infestation, infèstacion, n.f. Ène infèstacion d' wasses. Infestation de moisissure sur les céréales : ène inmissur'.
infester, in.nindji. No djârdin èsst' in.nindji d' criyaus.
infidèle, infidèle, infidéle, adj. et n. In n-ome infidèle, i n'âra jamé ène cârte dè fidèlité au boutike, adon ? Lès djiyadisses ûle qu'i faut tuwer lès infidèles. Hè bi, is n'ont qu'à cachi après lès cîs qu'ont fét poûrter dès coûrnes à l'aute, yè à 'm n-avis, is n'âront jamé fini ! Rv. Il a été infidèle : il a sté fé chufler ès' canari.
infidèlement, infidèlemint, infidèl'mint, infidéle-mint, infidél'mint, adv.
infidélité, infidélité, n.m. Fé in scârd dins 'l contrat, c'èsst'ène infidélité.
infiltration, infiltracion, n.f. On vwèt dès infiltra-cions d'eûye pal twèt.
infini, e, infini, ye, adj. et n. Rwéti l'infini au trèviè dès èstwèles.
infiniment, infinimint, adv. I parèt qu'èl Bon Dieu esst' infinimint bon ? Pou koû ç-qu'il a indvinté lès maladîyes, lès guêres, lès èfants dès autes, yè lès bèles-méres, adon ?
infinité, infinité, n.f.
infirme, infirme, adj. et n. A Lourdes, lès infirmes ratinde après in mirake. I parèt qu'i d'a minme qu'ont yeû dès nouvias pneus à leû tchèrète !
infirmerie, infirmèrîye, n.f. Lès lindis, lès infirmè-rîyes sont souvint plènes.
infirmier, ère, infirmier, ère, adj. et n. Lès gamines djeûwe volti à l' infirmière. Infirmière, dj'ai fét !
infirmité, infirmité, n.f. Sougni sès infirmités.
inflammable, inflamâbe, adj. In likid' inflamâbe.
inflammation, inflamacion, n.f. Avwêr ène infla-macion à in dwèt.
inflation, inflacion, n.f. Pou 'l moumint, l'inflacion èsst' à 2% par an, à pau près.
infliger, inflidji. On li z-a inflidji ène bone punicion.
influençable, influwençabe, adj. Il est foûrt influwençabe, il ascoute toudi èl dérni qu'a pârlé.
influence, influwence, n.f. Avwêr dè l'influwence su lès djins. Fé 'l pieufe èyè 'l bia timps.
influenza, choûzenza, djâlèn'za (plais.), n.m.
informateur, informateûr, n.m. C'èsst'in n-infor-mateûr dèl police. Après lès élècsions, lès informateûrs cache après dès partis qui voûrine bi yèsse au gouvèrnèmint. Tîkfwè, ça prind dès mwès yè dès mwès. Putète qu'i faura arriver à chinke payis in Bèljike. Lès courajeûs Flamins au nord, lès luie Walen au sud, lès Zinnekes à Brusèle, lès Djèrmanofones à l'ès', yè lès maucontints pa t'avau.
information, informacion, n.f. Ascouter lès infor-macions al tèlèvision, ça m'indoûrt.
informer, informer. Avant dè dîre dès bièstrîyes, i faut bî s'informer.
infortune, misère, n.f., maleûr, n.m. I d'a qu'ont toutes lès misères su leû dos.
infusion, n.f. Bwêre ène infusion dè feuyes dè tchin.ne, i parèt qu' c'est bon pou pédaler. Pou kè ? Hè bi, pask' èl tchin.ne dè vélo, da ! Bièsse, hin !
ingénieur, e, injénieur, e, n.m.f.
ingrat, e, ingrat, e, adj. et n. Faites du bî à in n-ingrat, i vos agn'ra !
ingratitude, ingratitud', n.f. Lès égoyisses counèche bî l'ingratitud'.
ingrédient, ingrédyint, n.m. Èl sé, c'esst'in ingrédyint qu'i n' faut ni in n-abûser.
inguérissable, inguérissâbe, adj. Dèspu qu'ès' cou-mére a pèté voye, il èsst' inguérissâbe.
ingurgiter, incorporer. Incorporer dèl soupe, dès médicamints.
inhabitable, inabitâbe, adj. Èl mézo astoût dèv'nue inabitâbe tél'mint qu'i fèzoût yoûrd-crapé d'dins.
inhumain, e, inumin, inumin.ne, adj. Oblidji ène saki à dès travaux inumins.
inhumer, intèrer.
inimaginable, inimajinâbe, exceptionnel, nuzo-me (rare), adj. C'èsst' inimajinâbe lès dègats qu'èl Ry a fét quand il a dèsboûrdé à Yite in 2014.
inimitable, inimitâbe, adj. Tchanter come in ros-signol, c'èsst' inimitâbe.
ininflammable, ininflamâbe, adj. Dins lès mézos, i faut mète dès matériaus lès pus ininflamâbes possib'.
initiale, iniciale, n.f. Marki sès iniciales su in cayé.
initiative, initiatif', initiatîve, n.f. Pou avanci, vos dèvez prinde dès initiatif'.
initier, inicyi. I faut râde inicyi lès gamins yè lès gamènes à fé du sport.
injecter, injècter. Èl mèd'cin li z-a injècté in calmant, adon, il a dmeuré trankîye.
injection, injècsion, n.f. L'infirmier a passé al mézo pou fé ène injècsion.
injouable, injouwâbe, indjouwâbe, adj. Quand 'l tèrin dè fout'bal èsst' inondé, lès matchs sonsst' injouwâbes.
injure, indjur', injur', n.f. Sacans politikes lance toudi dès injur' su lès cis qui n' sont ni d'acoûrd avu yeûs'. Trisse !
injurier, indjuryi. Dins 'l temps, quand on s' fèzoût indjuryi, on arindjoût ça èl lind'min, timpe au matin, su in pachi, avu chake in fuzik.
injuste, indjusse, adj. C'est drole, hin, que c'est toudi avu vous qu'on èsst' indjusse !
injustement, indjustèmint adv. Yèsse indjustèmint puni, ça fait co pus mau.
injustice, indjustice, n.m. Èl palè d' l'indjustice, c'est dinsi que lès cîs qu'ont sti condan.nés pârle d'in tribunâl.
inlassablement, inlassablèmint, d'asto, adv. Bouter d'asto. Rèné frécantoût d'asto èl fîye du cinsi dè Scoûte, yè il a fini pa s' marier avu.
innocemment, inoçamint, adv. Il a rèspondu ino-çamint qu' ç-astoût 's frére qu'avoût tapé dèl bèrdouye dins 'l bèniti. Sale djoûne !
innocence, inocince, n.f. L'inocince dès èfants nè dur' ni lonmin. Feindre l'innocence : fé 'l loûrd, fé l'ino-cint.
innocent, e, inocint, inocène, adj. et n. In grand inocint, ène grande inocène. Yèsse jûgé inocint. Pour un benêt : inocint katoûrze ! Explication : le dernier Pape appelé Innocent était le 13ème de ce prénom. Pou 'l katoûrzième, èn' cachiz ni, c'est mi.
innocenter, inocinter. Èl tèmwin l'a inocinté.
innommable, inomâbe, adj. S'ataki à dès feumes yè à dès èfants, c'èsst' inomâbe !
innovation, inovâcion, n.f. Nos industriyèls dwève toudi yèsse dins l'inovâcion.
innover, inover. Tous lès boutikes dwève inover, sinon lès pratikes vont daler ayeû.
inoculable, inoculâbe, adj. In vacsin inoculâbe.
inoculer, inoculer. Inoculer in micrôbe.
inoffensif, ive, inofensif, e. Ène bièsse à bon Dieu, c'èsst' inofensif.
inondation, inondâcion, n.f. Quand vo mézo est dins lès inondâcions, c'èsst'à brére.
inonder, inonder. In 1914, on a inondé l'ouwès' dèl Bèljike.
inopérable, inopérâbe, adj. In cancèr inopérâbe.
inopinément, inopinémint, adv. Èle a tcheut moûrte inopinémint, in lijant 's no d'à léye-minme, sul nécrolojîye, dins 'l gazète. Ç 'astoût ène aute feume qui poûrtoût 'l minme no qu' léye, mins ça, c'est sint Pière qui li z-a dit ! ! Què volez, i d'a pus qu'yone qui s'apèle Anne Martin… !
inopportunément, inoportunémint, adv. Il èsst' arivé inoportunémint, au mauvé moumint.
inouï, e, inouwi, îye, adj. Ène tempête inouwîye.
inquiet, e, inkièt, e, adj. Dji susst' inkièt dè vo n-opérâcion à vo kieûr.
inquiétant, e, inkiètant, e, adj. In calme inkiètant.
inquiéter, s', s'inkièter. Dji n' m'inkiète ni pour vous. Dji n'm'èrtoûrne ni après ça.
inquiétude, inkiètud', n.f. I n'a pon d'inkiètud' à avwêr.
insaissisable, insézichâbe, adj. In rézon'mint insé-zichâbe tél'mint qu' il est compliki.
inscription, inscripsion, n.f. Au dzeûr dèl Crwè d' Jézu, il avoût ène inscripsion : INRI. Sul mur' d'ène mézo, il avoût ène inscripsion : dèfense dè pichi sous pin.ne dè confiscâcion d' l'aparèy'.
inscrire, inscrîre. I s'a inscrit pou daler à l'èscole du nûte.
insecte, insèke, n.m. Dins lès anéyes swèssante, au bon temps, quand on avoût roûlé deûs cints kilomètes, èl pare-brîje astoût plin d'insèkes spotchis d'su. Audjoûrdu, minme après mile kilomètes, i n'a rî grand-choûse sul vite. Vîfe lès pèsticîdes !
insensibiliser, insensibiliser, indoûrmi. Èl dintisse à indoûrmi 'l dint qu'i faloût arachi.
insensibilité, insensibilité, n.f.
insensible, insensib', insensîbe, adj. Quand vos dwèts sonsst' indjèlés, is dvène insensib'.
insensiblement, insinsiblèmint, adv. Lès ocèyans monte insinsiblèmint : 3 milimètes tous lès ans.
inséparable, insèparâbe, adj. Li yè 's n-ome dè coupe, is sonsst' insèparâbes. Is sont come cu yè tch'mîse. Is n' sârine ni tchîr yun sans l'aute (vulg.).
insigne, insigne, adj. et n.m. Ène douleûr insigne. Mète in n-insigne à 's paletot.
insignifiant, e, insignifiant, e, adj. In n-ome insignifiant. Rv. Pour quelque chose d'insignifiant : ça yè ratchi in l'ér, ça rvît au minme !
insinuation, insinuwâcion, n.f. Arètez avu vos insinuwâcions qui n'èrchène à ri !
insinuer, insinuwer, doner à intinde, doner dès sounètes. I vaut mèyeû pârler come i faut què d' doner à intinde.
insipide et moite, wac'. Lès târtènes sont wac'. V. néerl., wak.
insistance, insistance, n.f. I n' faut ni raguider lès couméres avu insistance : ça n'est ni poli.
insister, insister. N'insistez ni, dji n'ai pon d' yârds à vos prèster.
insociable, insociâbe, loupau, te, adj.
insolation, coup d' solèy'. Il a roubliyi d' mète in tchapia, adon il a atrapé in coup d' solèy'.
insolvable, insolvâbe, adj. I stoût insolvâbe, adon on li z-a vindu 's mézo.
insouciance, insouciance, n.f. C'est bia l'insouciance dès djoûnes. Marque d'insouciance à quelqu'un qui vous chapitre : wawaye, tutûte !
insouciant, e, sans-souci, n.m.f. Rv. I n' raguid' ni pus lon qu'èl dèbout d'ès' nez !
inspecter, inspècter. Èl police a inspècté 'l mézo què l'alarme ûloût.
inspecteur, inspècteûr, n.m. Liyonèl èsst' inspècteûr pou 'ne compagnîye d' asseûrance.
inspection, inspècsion, n.f. L'inspècsion dès cujènes dès rèstaurants.
inspiration, inspirâcion, n.f. Lès powètes ont dandji d' branmin d' inspirâcion. Dèvant d' plondji dins l'eûye, pèrdez ène bone inspirâcion.
inspirer, inspirer. Pou bî rèspirer, couminchiz pa bî inspirer.
instable, instâbe, adj. Nè montez jamé su 'ne èskièye instâbe.
installation, instalâcion, n.f. L'instalâcion d'in nouvia programe su in n-ordinateûr.
installer, instaler. Instaler dès nouvias meûbes.
instamment, instamint, adv. Dji vos l' dèmande instamint : arètez d' fumer, vos dèsrindjiz tout 'l monde avu vo saloprîyes d' cigarètes yè d' mègots qui trin.ne pa t'avau. Bêke !
instance, instance, n.f. Il a sti apèlé au tribunâl dè prèmière instance.
instant, instant, moumint, avé, n.m. Il est vwèye à l'instant. C'est 'l moumint, c'est l'instant ! Ratinde in n-avé (le temps d'un Ave).
instantané, e, instantané, ye, adj. et n. Èl fotografe a pris in n-instantané, au moumint qu'i tchèyoût dins 'l Ry. Bwêre in cafè instantané.
instantanément, instantanémint, adv. Au moumint qu'èl chasseûr a satchi avu 's fuzik, lè lièfe a instantanémint pèté vwèye.
instauration, instaurâcion, n.f. L'instaurâcion d'in nouvia réglèmint.
instaurer, instaurer. On va instaurer ène nouvèle lwè.
instigateur, trice, instigueû, eûse, n.m.f. C'est lès Francès qu'ont sti lès instigueûs dès Drwèts Umins.
instigation, instigâcion, n.f.
instiguer, instigui. Il instigue toudi 's frére à fé dès bièstrîyes.
instinct, instin, n.m. Fé in n-ouvrâdje à l'instin.
instinctivement, instinctîvemint, instinctîv'mint, adv. No tchi, i sût instinctîv'mint lès odeûrs dès autes tchis.
instituer, instituer. À Vèznau, is ont instituwé èl Confrérîye du Cras Stofé.
institut, institut, n.m. non. Èm' feume astoût à scole à l'Institut Notrè-Dame à Chârlèrwè.
instituteur, institutrice, instituteûr, institutrice, n.m.f. Lès institutrices dwève avwêr branmin d' pacyince avu lès èfants. Lès instituteûrs, on leû dit : « bondjoû, mésse ! ». On entend aussi : èl méte (é long).
institution, institucion, n.f. Lès institucions bèljes dwève candji pou s'adapter al vîye d'asteûr.
instructeur, instructeûr, n.m. Dèvant d' sauter in parachute, i faut toudi ascouter vo n-instructeûr.
instruction, instrucsion, n.f. Au pus' què lès djins ont d' l'instrucsion, au mèyeû qu'èl payi va…, normal'mint !
instruire, instrwîre. On pût s'instrwîre in travayant, yè in s'amûsant ètou.
instruit, e, instrwit, e, adj. Ène feume foûrt instrwite.
instrument, instrumint, n.m. Dèl guêre, on a indvinté branmin d'instrumints d' tortûre. Quand i fét du brouyârd, lès capitin.nes dè batia navigue avu lès instrumints.
insu, insu. Fé ène sakè à l'insu d'ène saki.
insuccès, échec, insuccès, n.m. broke, n.f. Il a asprouvé d' gangni, mins il a yeû 'ne broke.
insuffisamment, insufisamint, adv. I n'a ni yeû 's diplome pask' i stoût insufisamint préparé pou sès èxamins.
insuffisance, insufisance, n.f. Pa-d'vant 'l mésse, i n'a moustré què d' l'insufisance in francès yè in flamin.
insuffisant, e, insufisant, e, adj. Ès' formacion astoût insufisante.
insulte, insule, n.f. I n'avoût qu' dès insules dins 's bouche, ès' malapris-là.
insulter, maltréti. I m'a maltréti d' « vuile Waal » !
insupportable, insupoûrtâbe, adj. Lès èfants dès autes yè lès tchis dès autes, c'est 'l minme : tèrtous insupoûrtâbes.
insurmontable, insurmontâbe, adj. In n-obstake insurmontâbe.
insurpassable, insurpassâbe, adj. Èl kalité dès bières bèljes èsst' insurpassâbe, hips !
intact, e, intac', adj. Èl boutèye a tcheut al têre, mins èle astoût intac'.
intégralement, intégralemint, intégral'mint, adv. Il a rimboursi intégral'mint sès dèsses.
intellectuel, le, intèlèctuwèl, e, adj. et n. Dji counwès sacans intèlèctuwèls qui sont bièsses come mès pîds quand i faut stitchi in clô dins in mur'.
intellectuellement, intèlèctuwèlemint, intèlèctuwèl'mint, adv. Djeûwer aus échècs, ç'èsst' intèlèctuwèl'mint intèrèssant.
intelligemment, intèlijamint, adv. Pou in coû, il a rèspondu intèlijamint au mésse.
intelligence, intèlijance, n.f. L'intèlijance dès bièsses est tîkfwè ètonante.
intelligent, e, intèlijant, e, adj., malin, malène, adj. et n. Lès cîs qui font chènance d' yèsse intèlijants, is ont souvint l'ér bièsse. Èle n'a qu' chinke ans, mins èle est foûrt malène pou 's n-âdje. Èl pus Malin, c'est 'l djâle ! Rv. Pour une personne peu intelligente : il a sti à scole pou yèsse tchèvau, mins i n'a ni sti pus lon qu' baudèt ! Rv. Pour excuser ironiquement une personne peu intelligente : c'est ni d' vo faute si lès guèrnouyes n'ont pon d' keûye ! Rv. Dès djins malins, i n' d'a qu' trwès soûrtes : les feumes, lès sindjes, yè 'l diâle !
intelligible, intèlijîbe, adj. Çou qu'i dit n'est ni toudi intèlijîbe.
intelligiblement, intèlijîblèmint, adv. Pârlez intèli-jîblèmint, satchiz vo chiclète dè vo bouche, adon on vos compèrdra.
intempestivement, intempèstivemint, intempès-tiv'mint, adv. Il èsst'arivé intempèstiv'mint, djusse au moumint qu' on daloût mindji 'l soupe.
intenable, intènâbe, adj. Dèspinser sès liârds à rlaye, c'èsst'intènâbe pou lès min.nâdjes.
intendance, intendance, n.f. L' intendance dwèt tou-di chûre lès saudârds.
intendant, e, intendant, e, n.m.f. I stoût intendant al casèrne dè Flawinne.
intensif, ive, intensif', intensife, adj. Fé dèl lèctur' intensife.
intensité, intensité, n.f. L'intensité du courant èlèctrike ès' mèzur' in n-ampéres.
intensivement, intensivemint, intensiv'mint, adv.
intenter, intenter, daler au tribunâl. Dj'ai dû daler au tribunâl conte èm' vizin qui lèyoût crèchi lès oûrtéyes dins 's djârdin.
intention, intencion, n.f. C'est l'intencion qui compte.
intentionné, e, intencioné, e, adj. Il a dès djins qu'on n' sét jamé s'is sont bi, ou mau, intencionés.
intentionnellement, intencionèlemint, intencio-nèl'mint, adv. C'est ni intencionèl'mint qu'il a skèté 'l carau du vizin.
intercaler, intèrcaler. L'auto s' a intèrcalé intrè deûs camions.
intercéder, intèrcéder. Èl gamin a dmandé au Père Fwètârd d'intèrcéder lé Sint-Nicolas qu'a bi volu li z-apoûrter ène trotinète.
intercepter, intèrcèpter. Èl police a intèrcèpté 'l voleûr qui daloût rintrer dins 'l mézo.
interdiction, intèrdicsion, n.f. Hé fieu, intèrdicsion dè prinde èl volant après tout çoû qu' vos avez rlopé !
interdire, intèrdîre, dèsfinde. Djè li z-ai dèsfindu dè fumer dins 'l mézo. On a intèrdit dè stacioner pa-dvant lès uchs dès garadjes.
interdit, e, étonné, e, ètoné, ye, adj. Dji sus tout ètoné d' vos vîr dwéci ! Aussi : dmoré tout bièsse.
intéressant, e, intèrèssant, e, adj. Çoû qu' vos dites est foûrt intèrèssant.
intéressé, e, intèrèssé, ye, adj. C'est 'ne saki qu'est foûrt intèrèssé pa lès liârds.
intéresser, intèrèsser. C'est ni toudi facîle pou lès mésses d'èscole d'intèrèsser lès djoûnes à lès matématikes. Il ne s'intéresse à rien : i n' s'imbarasse dè ri. Il s'intéresse aux animaux : il est curieû après lès bièsses.
intérêt, intèrèt, n.m., financier, courant, n.m., ou course, n.f. Dj'ai yeû in n-intèrèt à 3 du cint. Placer son argent : mète sès liârds al course. Aller chercher ses intérêts : daler ké sès courants al banke. Être atteint dans ses intérêts : yèsse èrlètchi.
intérieur, intérieur, n.m., in-d'dins. C'est ni paskè 'l dèwoûr est prope què l'in-d'dins dèl mézo est prope ètou. Ène feume d'intérieur.
intérieurement, intérieûremint, intérieûr'mint, in li-minme, adv. Pendant qu'ès' père l'ingueûloût, i sondjoût in li-minme : djè piche à vo cu !
intérim, intèrim, n.m. Fé l'intèrim.
intérimaire, intèrimére, n.m.f.
interjeter, intèrjèter. Il a intèrjèté apèl au tribunâl.
interligne, intèrligne, n.m.f. Au pus' kè l'intèrligne est grand, au pus' qu'i vos faura du papi.
interloquer, intèrloki, apower (rare dans ce sens ). Il a dmoré tout intèrloki quand ès' feume li z-a anonci qu'i daloût yèsse papa dè djumèles. Note : djumèles désigne aussi bien des frères jumeaux que des sœurs jumelles. Il a sti apowé pa l'émocion.
interloqué, e, penaud, ahuri, sidéré, déçu, pantois, déconcerté, désarçonné, paf, mitche, tchoupe, sézi, ye, (è)sticlé, ye (rare), adj.
intermède, intèrméde, n.m.
intermédiaire, intèrmédière, adj. et n.m.f. Djeûwer lès intèrmédières.
interminable, intèrminâbe, adj. Sacans curé vos font dès sèrmons tél'mint intèrminâbes què ça n' vos done pus invîye dè daler à mèsse ! Amen !
interminablement, intèrminâblèmint, adv.
internat, intèrnat, n.m. Pou m' puni d' mès mauvés bultins, mès parints m'ont rinsèré à l' intèrnat du Coléje à Nivèles. Dè toute èm' vîye, dji n'ai jamé sti si maleûreû.
international, e, intèrnacionâl, e, adj. et n. C'est la lute finâle… ! L'Intèrnacionâle, tchanson avu dès paroles du Francès Eugène Pottier yè 'l muzike du Bèlje Pierre Degeyter (Gand 1848 – Saint-Denis 1932). Jules est min.neû d' camions à l' intèrnacionâl.
internement, intèrnèmint, n.m. I stoût tél'mint dèv'nu fou qu'i n'avoût pus moyi d' d'in fé façon, adon, èl méd'cin a dû passer pa l'intèrnèmint.
interner, intèrner, rinsèrer. On l'a rinsèré à Sint-Bèrnârd à Manâdje.
interpellation, intèrpèlâcion, n.f. L'intèrpèlâcion d'in Minisse.
interpeller, intèrpèler. Dj'astoûs ocupé à bwêre in vêre à l'èstaminèt d'èl Courone quand José m'a intèrpèlé. Aussi : tchér à spales. I m'a tcheut à spales !
interposer, s, s'intèrpôser. L'arbite s'a intèrpôsé intrès deûs djeûweûs.
interprétation, intèrprètâcion, n.f. Lès avocats sont foûrt malins pou l'intèrprètâcion dès lwès.
interprète, intèrprète, n.m.f. Françoise a sti à l'èscole d'intèrprètes à Mons. Come i n' pârloût ni bi 'l francès, èl jûche a fét vni in n-intèrprète.
interpréter, intèrprèter. Èl Castafiore a intèrprèté in n'-ér d'opèra.
interrogation, intèrogâcion, n.f. I dmeure co bran-min d'intèrogâcions su sacans afêres criminèles.
interrogativement, intèrogativemint, intèroga-tîv'mint, adv. I li z-avoût pârlé intèrogatîv'mint.
interrogatoire, intèrogatwêre, n.m. Il a passé à l'intèrogatwêre al police.
interroger, intèrodji. On l'a intèrodji chinke eûres dè long, yè il a fini pa avouwer.
interrompre, intèrompe. Quand ça a couminchi à sinte èl fumière dins 'l cinéma, èl sèyance a sti intèrompuwe yè lès djins ont pèté voye en s'èspotchant lès uns lès autes.
interrupteur, intèrupteûr, n.m. Dèstindez l'intèru-pteûr, chériye, dj'ai bî trop peû d' vos vîr toute nuwe ! Bèrlafe ! Mins ça stoût pou rîre Jeannine ! Èrbèrlafe, vî pourcha !
interruption, intèrupsion, n.f. Is ont djeûwé 'l pièce trwès mwès sins intèrupsion. Aussi : sans interruption : sins lachi, sins dèstèler.
interstice, craye, n.f. Èl mouchon a passé pal craye qui stoût dins 'l mur'. Lèyiz 'ne craye à l' uch sivoplét.
intervalle, intèrvale, n.m. Pou bî vos fét comprinde, lèyiz in n-intèrvale intrè lès mots. Dins l'intèrvale, intrè lès coûs.
intervenir, intèrvèni. Djè n'intèrvis ni dins lès afêres dès autes. Je suis intervenu pour vous : dj'ai dit 'ne parole pour vous.
intervention, intèrvencion, n.f. Il a sti à l'opîtâl pou 'ne intèrvencion à sès artias.
intestin, intèstin, bouya, n.m. Dj'ai mès bouyas qui gargouye. On l'a opèré à sès intèstins. Rv. Lès bouyas ou lès cras bouyas : surnom des catholiques.
intime, intime, adj. et n.m.f. Dji n' pârle ni facîl'mint d' mès afêres intimes. Is sont foûrt intimes, is sont come cu èt tch'mîse.
intimement, intimemint, intim'mint, adv. Dji sus intim'mint seûr què dj'ai rézo.
intimidation, intimidâcion, n.f. Il a asprouvé d'li fé peû avu sacans z-intimidâcions.
intimider, intimider. C'est toudi intimidant dè pârler au Rwè.
intimider, intimider. Èl pètit tchi a rèyussi à inti-mider 'l grand.
intimité, intimité, n.f. I faut fé atincion d' ni dès-rindji l'intimité dès djins.
intituler, intituler. Poukoû ç-qu'on a intitulé èl « Brabançone » dinsi ? Poukè ni èl « Brusèlwèse » ?
intolérable, intolérâbe, adj. Lès incivilités, c'èsst' intolérâbe.
intolérance, intolèrance, n.f. Avwêr ène intolèrance à dès médicamints.
intolérant, e, intolèrant, e, adj. Dji sus intolèrant avu lès fumeûs sans-jin.ne.
intonation, intonâcion, n.f. Quand vos pârlez à in tchi, l'intonâcion compte branmin. Quand vos pârlez à lès djins, ètou !
intoxication, intoxicâcion, n.f. Il a yeû ène intoxicâcion au gaz dè vile.
intoxiquer, intoxiki. Is ont sti intoxikis pa in tchampion vènimeû. Ah bon, c'est ni vénéneû ? Bawit' vos m'aviz compris.
intraitable, intrétâbe, adj. I faut s' moustrer intrétâbe avu lès mèchants tchis.
intransigeance, intransijance, n.f. L'intransijance dès èstrémisses èsst' à brére.
intransigeant, e, intransijant, e, adj. I faut yèsse intransijant sul kalité du mindji.
intrépide, intrèpid', adj. I faut yèsse intrèpid' pou sauter in parachute, yè nèt' sot pou sauter… sans. !
intrigant, e, intrigant, e, adj. et n. Mata Hari astoût ène intrigante.
intrigue, intrig', intrîgue, n.f. Lès intrig', in politike, ça n'est ni nouvia.
intriguer, intrigui. Vos m'intriguez avu vos kèstions.
introduction, introducsion, n.f.
introduire, introdwîre, infuter. I s'a infuté dins 's marone. I s'a introdwit dins 'l mézo. Introdwîre ène dèmande dè pèrmis d' bati.
introuvable, introuvâbe, adj. No tchi a pèté vwèye au matin, yè asteûr, il èsst' introuvâbe.
intrus, e, intrus, n.m.f. In n-intrus a rintré pal fèrnièsse.
inusable, inusâbe, adj. Il a nonante ans yè i fosse co 's djârdin, il èsst' inusâbe.
inusité, e, inusité, ye, adj. In Bèljike compter avu dès swèssante-kinje, yè dès katrè-vint-onze, c'èsst' inusité, sauf pa lès cîs qu'asproufe dè fé d' leû rinkinkin.
inutile, inutîle, adj. et n. Inutîle dè minti, dj'ai bî vu qu' c'est vous qu'a pûji dins lès boubounes. Rv. Pour un travail inutile : austant pûji d' l'eûye dins 'ne mande ! Ou : austant couri avu 'ne pièrtche au cu du brouyâr (source Henri Wilmet).
inutilement, inutîlemint, inutîl'mint, maulvau, adv. Dèspinser sès liârds inutîl'mint. Pârler maulvau.
inutilisable, inutilisâbe, adj. Dèspu qu'èl manse dè l'èscoupe a skèté, èle èsst' inutilisâbe.
invalide, invalid', adj. et n. Après lès guêres, il a 'ne masse d'invalid' qu'i faut sougni.
invalidité, invalidité, n.f. Touchi dès liârds pou ène invalidité.
invariable, invariâbe, adj. Lès sèmin.nes font toudi sèt' djoûs, c'èsst' invariâbe. Sauf èl sèmin.ne dès kate djeudis.
invariablement, invariâblèmint, adv. A 'm mézo, c'èsst'invariâblèmint 'l minme : c'est mi qui fét 'l djârdin, lès bidons, èl buwéye, laver lès autos, saki lès criyaus, yè su ç-timps-là, èm' feume raguid' sès feuy'tons.
invasion, invâsion, n.f. Ène invâsion d' frumûjes.
invendable, invindâbe, adj. Lès viyès autos au mazout sonsst' invindâbes, asteûr.
invendu, invindu, n.m. Al brad'rîye, lès boutikes cache à vinde leûs invindus.
inventaire, inventére, n.m. Èl notére a fét l'inventére dèl mézo.
inventer, invinter, indvinter, advinter (rare). Què dalez co indvinter asteûr ? Vos vnez d' l'indvinter 'stèle-lâle, minteû qu' vos stez ?
inventeur, trice, indvinteû, eûse, invinteû, se, n.m.f. In n-indvinteû d' crakes.
invention, invencion, invincion, indvincion, n.f. Ène bèle invincion, c'est 'l ciène dèl rouwe dè browète. Aussi pour désigner un mensonge : lè vlà co avu sès indvincions !
inventorier, fé l' inventére.
inverse, invèrse, contrére, adj. et n. Ariver in sens contrére. I fét toudi 'l contrére dè çoû qu'on li dmande.
inversement, invèrsémint, adj. chou vèrt, c'est vèrt chou, yè invèrsémint.
inverser, invèrser. Invèrser lès roles.
inverseur, invèrseû(r), n.m. In n-invèrseû d' courant.
inversion, invèrsion, n.f. Il a yeû ène invèrsion dins lès adrèsses, adon dji rçwès lès factur' d'in n-aute. A propos de l'inversion des mots en néerlandais qui renvoie le verbe à la fin de la phrase : les Flamins is tchîye d'aboûrd, yè après, leû marone is rsake.
investir, invèsti. Invèsti dins lès brikes, poukè ni ?
investissement, invèstissemint, invèstis'mint, n.m. Il avoût acaté dès acsions Euro-Tunnel, yè il a tout pièrdu 's n-invèstis'mint.
invisible, invisib', invisîbe, adj. et n. Quand i fét nût' in tchat nwêr èsst'invisib'.
invitation invitâcion, indvitâcion, n.m. Nos avons reçu ène indvitâcion pou daler ké no colis d' Nowé.
inviter, inviter, Dj'ai invité 'm vizin à vni bwêre in vêre à 'm mézo, mins 's feume n'a ni sti d' acoûrd.
invocation, invocâcion, n.f. Lès invocâcions au Bon Dieu, c'est souvint pou yèsse guéri d'ène maladîye ou bi pou dèvni riche.
involontaire, involontére, adj. Il a rcounu qu'il avoût tuwé 's feume avu 's fuzik, mins il a toudi dit qu'ça stoût involontére à cause qu'il avoût 'l licote à ç-moumint-là, yè qu'i n' l'a ni fét in n-èsprès.
involontairement, involontéremint, involontér'mint, adv.
invoquer, invoki. Quand on n'èrtroufe pus sès clés, i faut invoki sint Antwène.
invraisemblable, invrésimblâbe, adj. Ène sakè qui n'est ni à crwêre, c'est 'ne sakè qu'èsst' invrésimblâbe. Dîre què lès riches vont payi pou lès poûves, c'èsst' invrésimblâbe.
invraisemblablement, invrésimblâblèmint, adv. Il a dès djins qui sont invrésimblâblèmint intèlijants. Non fét, ni come mi ! Kwèkè… ! Enfin, ça dèpind pa rapoûrt à qui…, djè dis ça, djè n' dis rî.
invraisemblance, invrésemblance, n.f.
iode, iyod'. Daler al farmasrîye pou acater dèl tintur' d' iyod'.
irascible, être, yèsse cour'-atèlé, monter râde in grin.ne, yèsse come in coq inglès.
iris, fleur, coutia, coutau, (peut-être à cause de la forme de la feuille), n.m.
ironiquement, ironik'mint, adv., come pou s' foute.
irréfutable, iréfutâbe, adj.
irrégularité, irégularité, n.f. Constater dès irégularités dins lès comptes.
irrégulier, ère, irégulier, ère, adj. Lès ris ont in débit irégulier.
irrégulièrement, irégulièremint, adv.
irrémédiable, irémédiâbe, adj. In carau skèté, c'èsst' irémédiâbe.
irrémédiablement, irémédiablèmint, adv. Èl batia a irémédiablèmint coulé.
irremplaçable, irimplaçâbe, adj. Ène mame, c'èsst' irimplaçâbe.
irréparable, iréparâbe, adj. In domâdje iréparâbe.
irréprochable, iréprochâbe, adj. Il a toudi sti iréprochâbe dins 's n-ouvrâdje. Il n'est pas irréprochable : ès' n-afêre n'est ni clére.
irrespirable, irèspirâbe, adj. Dins sacans viles, l'ér èsst' irèspirâbe.
irresponsable, irèsponsâbe, adj. Avwêr in compoûrtèmint irèsponsâbe.
irrévocable, irévocâbe, adj. In juj'mint irévocâbe.
irrévocablement, irévocâblèmint, adv.
irrité, e, fâché, e, mèchant, e, adj. Il est mèchant pask' on li z-a djeûwé ène mauvéje fârce.
Isabelle, Za, Zabèle, Bèbèle.
Isidore, Dore, Zidore.
isolant, e, isolant, e, adj. et n. Dèl twèle isolante. Dèl lin.ne dè roche, c'èsst'in bon isolant conte èl frwèd.
isolateur, isolateûr, n.m., bobèche, n.f. Dins lès pachis, on mèt lès fils élèctrikes su dès bobèches.
isolé, e, isolé, ye, adj. et n. In n-amia isolé, ène mézo isoléye.
isolement, isolemint, isol'mint, n.m. Lès vîs djins n' supoûrte ni l' isol'mint.
isolément, isolémint, adv. Viki isolémint.
isoler, isoler. Isoler in malâde, ène mézo. Aussi : mète à pârt.
isoloir, isolwêr, n.m. Pou daler vôter, on passe dins lès isolwêrs.
issue, issuwe, n.f. I faut lèyi l'issuwe dè s'coûr acsès-sîbe.
Italie, Italîye. Daler in toûr dè noces in Italîye.
italien, italienne, italyin, italiène, adj. et n. Mindji à l' italiène, avu dèl wîle d'olife, yè dès pâtes.
itou, ètou, adv. Vos avez swè ? Mi ètou !
Ittre, Yite, Ite. Dè pus in pus d' djins vène dèmeurer à Yite. Aussi : Ite dans la tournure Notrè-Dame d' Ite.
ivoire, ivwêre, n.m. On n' pût pus acater l'ivwêre dès èlèfants.
ivraie, drauwe (très rare), n.f. Ivraie courte : darnèle, dranèle, (très rare), n.f.
ivre, chiki, plin, plangn', rosse, soû, pèté, adj. Rv. I d'a co yone su 's n-orèye ou il a rvènu avu 's capia sul costé. I stoût tél'mint rosse qu'i n' savoût pus coumint ç-qu'i s'apèle !
ivresse, cuite, chike, prone, tampone, dasse (rare), doufe, zoufe. Demi-cuite : dèmi-zoufe.
ivrogne, soûléye, n.f., buveû, eûse, n.m.f. Rv. Il a sti batiji au gros sé ou avu 'ne keûye dè sorèt.
ivrognerie, soûl'rîye, n.f.